Je hoeft geen VVD’er te zijn om te erkennen dat een partijleider van betekenis is.
Ik ben geen VVD’er. Sterker nog, ik voel me bij geen enkele politieke partij thuis. Dat betekent niet dat ik geen waardering kan hebben voor een politicus of politica. Je hoeft het immers niet eens te zijn met iemands politieke overtuiging om te erkennen dat die persoon over kwaliteiten beschikt die in de politiek van belang zijn.
Neem Dilan Yesilgöz. Ze wil bij de volgende verkiezingen opnieuw lijsttrekker worden van de VVD. Binnen haar eigen partij klinkt kritiek en de peilingen geven weinig aanleiding tot feestvreugde. Dan zou je verwachten dat de discussie vooral gaat over de vraag of de partij een andere koers moet varen of een andere leider nodig heeft.
Maar ik vraag me iets anders af: heeft de VVD eigenlijk wel een betere kandidaat achter de hand?
Ik kan me vergissen, maar ik zie niet direct wie haar zou moeten vervangen.
Yesilgöz is een persoonlijkheid. Ze heeft een herkenbaar gezicht, een duidelijke manier van communiceren en ze is niet iemand die bij de eerste de beste tegenwind haar biezen pakt. Ze durft zich uit te spreken en weet dat daar kritiek op komt. Dat hoort nu eenmaal bij het politieke bedrijf.
Je kunt haar standpunten bestrijden. Je kunt haar uitspraken bekritiseren en het oneens zijn met de keuzes die ze maakt. Dat staat iedereen vrij. Maar daarmee is nog niet gezegd dat ze ongeschikt is om haar partij te leiden.
In de politiek lijkt het tegenwoordig soms alsof een leider bij tegenvallende peilingen onmiddellijk moet worden ingeruild. Alsof een nieuw gezicht vanzelfsprekend tot nieuwe kiezers leidt. Maar een andere naam op verkiezingsposters verandert niet automatisch de politieke inhoud, de geloofwaardigheid of de aantrekkingskracht van een partij.
Een partijleider moet meer kunnen dan aardig gevonden worden. Zij moet richting geven, keuzes maken en bereid zijn daarvoor verantwoordelijkheid te dragen. En ja, daarbij hoort ook dat je niet iedereen tevreden kunt stellen.
Dat betekent niet dat kritiek binnen de VVD genegeerd moet worden. Integendeel. Kritische partijleden kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de discussie over de toekomst van hun partij. Maar kritiek is nog geen bewijs dat de leider moet vertrekken. De vraag is wat er precies misgaat: de persoon, de politieke koers of de manier waarop de partij haar boodschap naar buiten brengt?
Ook de uitspraken van Yesilgöz over samenwerking met PRO, onder de voorwaarde dat JA21 daarbij betrokken is, verdienen een inhoudelijke discussie. Welke politieke keuzes wil de VVD maken en hoeveel ruimte is er voor samenwerking met partijen die anders denken? Dat zijn vragen waarop een partijleider antwoord moet geven.
Maar laten we niet vergeten dat politiek leiderschap ook betekent dat je ergens voor staat. Wie uitsluitend probeert iedereen te vriend te houden, loopt het risico uiteindelijk nergens meer voor te staan.
Ik schrijf dit niet als verdediger van de VVD. Ik heb geen partijpolitiek belang bij het aanblijven van Yesilgöz. Juist daarom vind ik dat we haar niet uitsluitend moeten beoordelen op de vraag of haar politieke opvattingen ons bevallen.
Mijn conclusie is dan ook niet dat Yesilgöz boven iedere kritiek verheven is. Geen enkele politicus is dat. Mijn conclusie is dat de VVD goed moet nadenken voordat zij haar aan de kant schuift. Een herkenbare leider met een eigen gezicht en de bereidheid om positie te kiezen, is niet zomaar te vervangen.
Misschien heeft de VVD intern meer behoefte aan een andere koers dan aan een andere leider. Dat is een discussie die de partij zelf moet voeren. Maar als de kritiek vooral voortkomt uit ongeduld, teleurstellende peilingen en de wens om snel een nieuw gezicht te presenteren, dan zou ik als VVD-lid toch nog eens achter mijn oren krabben.
Want je hoeft geen VVD’er te zijn om te zien dat een partij haar handen mag dichtknijpen met een politica die zich laat zien, zich uitspreekt en niet bij iedere tegenvaller wegloopt.
Ik ben geen VVD’er en dat zal ik waarschijnlijk ook niet worden. Maar als de VVD denkt dat ze met het vertrek van Yesilgöz automatisch beter af is, zou ik daar nog maar eens heel goed over nadenken. Een leider vervangen is niet zo moeilijk. Een leider vinden die werkelijk iets toevoegt, is een heel ander verhaal.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
