In 1851 dook een ambitieus, bijna vergeten plan opnieuw op: de oprichting van de Eems-Kanalisatie-Maatschappij. Het oorspronkelijke idee stamde uit eerdere jaren en behelsde de aanleg van een kanaal vanaf Coevorden, dwars door de hoge veengebieden van Noord- en Zuidbarge en deels over Hannoveraans grondgebied, tot aan de rivier de Eems bij Meppen.
Tegelijkertijd zou de provincie Overijssel de Dedemsvaart, die bij Ane doodliep, doortrekken tot in de grachten van Coevorden. Op kaarten werd dit ontwerp aangeduid als het “Project kanaal van Runen”.
Belang en beloften
De voordelen waren aanzienlijk:
- Betere afwatering voor Coevorden en omliggende gebieden, die vaak te kampen hadden met wateroverlast.
- Ontsluiting van de rijke veengebieden van de gemeente Emmen.
- Een vrijwel rechte en veilige handelsroute over water naar Meppen, Lingen en verder het toenmalige Hannover.
Voor het economisch achtergestelde zuidoosten van Drenthe betekende dit plan een mogelijke doorbraak in handel, werkgelegenheid en ontwikkeling.
Tegenstand en mislukking
Juist de grote voordelen wekten weerstand op. Volgens tijdgenoten kwam die vooral uit andere delen van Drenthe, waar gevestigde belangen vreesden voor machtsverschuivingen. Ook minister van Binnenlandse Zaken, Jacob van Randwijck, stond afwijzend tegenover het plan. Door politieke tegenwerking en de onrustige tijdsomstandigheden verdween het project uiteindelijk in de la.
Nieuwe poging in 1851
In 1851 werd het plan opnieuw opgepakt. Er werd gewerkt aan een kapitaalwerving van één miljoen gulden. Prospectussen werden verspreid door makelaar Johannes Ruijs Jan Hanielszoon te Amsterdam. In combinatie met de Overijsselse kanalisatieplannen leek het project zelfs aan betekenis en winstperspectief te hebben gewonnen.
Dit bericht laat zien hoe al midden 19e eeuw werd nagedacht over grootschalige infrastructuur om Zuidoost-Drenthe uit zijn isolement te halen. Het plan werd toen niet gerealiseerd, maar de gedachte aan een verbinding tussen Coevorden en de Eems zou in latere decennia blijven terugkeren in verschillende vormen van kanalisatie en ontginning.