Het nieuwste onderzoek van Wageningen kreeg veel aandacht. De conclusie leek helder: Nederland voedt de wereld niet, maar is juist afhankelijk van het buitenland. Vervolgens was de stap snel gezet: minder vee, minder boeren en minder landbouw zouden dus geen probleem zijn.
Maar zo eenvoudig is het niet.
De onderzoekers laten zien dat onze landbouw afhankelijk is van geïmporteerd veevoer en andere grondstoffen. Dat klopt. Een melkkoe in Drenthe eet immers ook soja die ooit op een Braziliaanse akker groeide. De Nederlandse landbouw is onderdeel van een wereldwijd systeem.
Toch zegt dat nog niet dat Nederland zonder meer boeren of minder landbouw nodig heeft.
Sterker nog: dezelfde studie laat zien dat Nederland in theorie zijn eigen bevolking kan voeden als de grenzen sluiten. Alleen moet de landbouw dan anders worden ingericht. Minder gericht op export, meer op voedsel voor de eigen bevolking. Dat is een wezenlijk andere conclusie dan “we hebben minder landbouw nodig”.
Juist in een wereld waarin oorlogen, handelsconflicten en geopolitieke spanningen toenemen, verdient voedselzekerheid meer aandacht. We hebben inmiddels geleerd dat afhankelijkheid van Russisch gas geen verstandig idee was. Waarom zouden we dan wel achteloos afhankelijk willen worden van voedsel uit andere werelddelen?
Landbouwgrond is geen fabriek die je morgen weer opbouwt. Een uitgekochte boerderij, een verdwenen akker of een bedrijf dat is gesloopt, komt niet vanzelf terug als de nood aan de man is. Kennis verdwijnt, productieketens vallen uiteen en jonge boeren kiezen een ander beroep.
Dat betekent niet dat alles moet blijven zoals het is. Ook de landbouw zal zich blijven ontwikkelen. Misschien met minder vee, misschien met meer akkerbouw, misschien met andere gewassen. Daar kun je een inhoudelijke discussie over voeren.
Maar die discussie moet gaan over de invulling van onze landbouw, niet over het opgeven ervan.
Voedselzekerheid is namelijk geen rekensom van vandaag. Het is een verzekering voor morgen.
En zoals je een brandverzekering niet opzegt omdat je huis vandaag niet in brand staat, zo breek je ook de landbouwcapaciteit van een land niet af omdat de supermarkten vandaag nog vol liggen.
De echte vraag is daarom niet hoeveel boeren Nederland kan missen.
De echte vraag is hoeveel zelfstandigheid Nederland wil overhouden als het buitenland ineens niet meer levert.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.