Jarenlang werd ons verteld dat de overheid had geleerd van Groningen. Schade moest voortaan ruimhartig, snel en menselijk worden afgehandeld.
En toen kwam Eleveld.
Niet met een regeling die zegt: we herstellen uw woning, maar met een prijslijst. Hoe dichter bij het epicentrum, hoe hoger het bedrag. Alsof een scheur in een muur zich netjes aan een cirkel op de kaart houdt.
Heeft u pech? Dan krijgt u misschien duizend euro. Heeft de aannemer een andere mening? Dan mag u de rest zelf betalen.
De Drentse burgemeesters zijn er klaar mee. Zij willen dat inwoners geen geldbedrag krijgen waarmee ze vervolgens zelf de bouwmarkt en de aannemer mogen afstruinen, maar dat de schade gewoon wordt hersteld. Een logische gedachte. Als de overheid verantwoordelijk is voor de gevolgen, waarom moet de burger dan het bouwproject organiseren?
De staatssecretaris ziet dat anders. Een rechtszaak zou de inwoners niet helpen, zegt hij. Misschien heeft hij gelijk. Maar een regeling waarbij mensen met een kapotte woning én een eigen rekening achterblijven, helpt hen evenmin.
Het wrange is dat de overheid opnieuw kiest voor wat administratief handig is in plaats van wat maatschappelijk rechtvaardig voelt. De spreadsheets kloppen, maar de scheuren zitten nog steeds in de muur.
En misschien is dat wel de grootste schade.
Want niemand in Drenthe wordt wakker met het plan om een grenspost bij Zwolle neer te zetten. Toch groeit het gevoel dat Noord-Nederland steeds vaker zijn eigen boontjes moet doppen. Niet omdat het noorden zich wil afscheiden, maar omdat het steeds opnieuw moet vechten om serieus genomen te worden.
Na Groningen, de discussies over de Lelylijn, de bereikbaarheid van het noorden, stikstof en nu opnieuw de schadeafhandeling in Drenthe ontstaat een patroon. Niet één besluit zorgt voor onvrede, maar de opeenstapeling ervan. Steeds opnieuw lijkt Den Haag te kiezen voor een oplossing die op papier werkt, terwijl de praktijk in het noorden iets heel anders laat zien.
Als burgemeesters en provincies inmiddels moeten dreigen met rechtszaken om voor hun inwoners op te komen, dan is er meer aan de hand dan een discussie over een schadebedrag. Dan brokkelt het vertrouwen af.
Misschien ontstaat een autonomer Noord-Nederland niet doordat de inwoners dat per se willen.
Misschien ontstaat het doordat Den Haag, dossier na dossier, het vertrouwen stukje bij beetje uit handen geeft.
De echte aardbeving vond dan niet plaats bij Eleveld.
Die vindt plaats in de relatie tussen Noord-Nederland en Den Haag.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.