We zijn in Nederland dol op vrijwilligers.
Zolang ze maar niets kosten.
De vrijwilliger is de ideale werknemer. Hij komt op tijd, stelt geen looneis, vraagt geen vakantiegeld en stuurt na afloop geen factuur. Sterker nog: als hij jarenlang trouw zijn werk doet, krijgt hij misschien een bos bloemen.
Wat willen we nog meer?
Nou, misschien dat we ons eens realiseren dat ook de vrijwilliger een leven heeft.
Een groot deel van de vrijwilligers bestaat uit ouderen. Mensen die na tientallen jaren werken eindelijk met pensioen zijn. We noemen dat tegenwoordig graag actief ouder worden. Dat klinkt prachtig, maar in de praktijk betekent het nogal eens dat opa en oma opnieuw op de arbeidsmarkt verschijnen.
Alleen zonder salaris.
Maandag passen op de kleinkinderen. Dinsdag naar de vereniging. Woensdag boodschappen voor iemand die het zelf niet meer kan. Donderdag naar de sportclub om de boel draaiende te houden. Vrijdag misschien nog even helpen bij een evenement.
En dan vragen we ook nog waarom ze niet wat vaker vrijwilligerswerk doen.
Misschien omdat ze moe zijn?
Dat zou zomaar kunnen.
Want ondertussen wordt alles duurder. De boodschappen worden duurder, de energierekening wordt duurder, verzekeringen worden duurder en wonen is voor veel mensen al helemaal geen goedkope hobby meer.
En de vrijwilliger?
Die krijgt niets.
Terwijl hij om zich heen ziet dat betaalde krachten wél salarisverhogingen krijgen. Dat functies die vroeger door vrijwilligers werden gedaan inmiddels professioneel worden ingevuld. En dat voor steeds meer werkzaamheden geld beschikbaar blijkt te zijn.
Behalve voor de persoon die het gratis doet.
Dan kan ik me voorstellen dat iemand op een gegeven moment denkt: bekijk het maar.
Niet omdat hij niets meer voor een ander over heeft.
Maar omdat hij ontdekt dat zijn eigen tijd ook waarde heeft.
We hebben jarenlang een beroep gedaan op een generatie die gewend was om klaar te staan. Voor de buurt, de kerk, de sportvereniging, de familie en de buren.
Maar die generatie raakt op.
En dan kunnen we nog honderd keer een oproep plaatsen: ‘Vrijwilligers gezocht!’
Misschien moeten we eens een andere vraag stellen:
Waarom zouden mensen nog vrijwilligerswerk doen als hun eigen leven steeds duurder wordt en hun vrije tijd steeds schaarser?
Vrijwilligerswerk is prachtig. Maar het is geen gratis arbeidsmarkt.
En opa en oma zijn geen kinderopvang, geen mantelzorgcentrale, geen taxibedrijf en al helemaal geen onbetaalde werknemers.
Ze hebben hun leven lang gewerkt.
Misschien mogen ze er nu ook gewoon een beetje van genieten.
Want uiteindelijk heeft ook de vrijwilliger een rekening.
En die betaalt hij niet met een bos bloemen.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.