Emmen wil groeien. Heel graag zelfs.
Meer woningen, meer inwoners, meer bedrijven, meer onderwijs en een sterke economie. De ene ambitie na de andere wordt uit de kast getrokken. Emmen moet een groeiregio worden en Zuidoost-Drenthe moet vooral niet achterblijven.
Prachtig.
Alleen is er één klein probleempje.
Het stroomnet zit vol.
En dan wordt groeien ineens een stuk ingewikkelder.
Want een woning heeft tegenwoordig nogal wat elektriciteit nodig. Een warmtepomp, inductiekookplaat, zonnepanelen, laadpaal, ventilatie, internet, televisie en natuurlijk de stofzuiger. En als we straks allemaal elektrisch moeten rijden, wordt die stekker alleen maar belangrijker.
Maar Enexis heeft niet onbeperkt ruimte op het net.
Dus heeft de gemeente Emmen inmiddels iets bijzonders moeten doen: bepalen welke woningbouwprojecten voorrang krijgen op de schaarse netcapaciteit.
Lees die zin nog eens.
De gemeente gaat dus niet alleen meer over de vraag waar we mogen bouwen.
Ze krijgt ook steeds meer invloed op de vraag welk project als eerste aan het elektriciteitsnet mag worden aangesloten.
Dat is nogal wat.
Stel je voor: project A heeft grond, een ontwikkelaar, plannen en misschien zelfs alle vergunningen. Project B heeft precies hetzelfde.
Maar er is onvoldoende stroomcapaciteit.
Dan komt de ambtelijke meetlat erbij.
Wie heeft de beste planning? Wie is het verst gevorderd? Wie heeft de aansluiting het eerst nodig?
En vervolgens komt er een ranglijst.
Een ranglijst voor huizen.
Alsof we straks bij de gemeente een nummertje moeten trekken:
“Goedemorgen, ik kom voor mijn elektriciteitsaansluiting.”
“Dat treft. U bent nummer 147.”
“En wanneer ben ik dan aan de beurt?”
“Dat weten we niet. Maar u staat wel op de lijst.”
Het klinkt bijna lachwekkend, ware het niet dat het ondertussen bittere ernst is.
Want de overheid heeft jarenlang geroepen dat Nederland moet verduurzamen. Alles moet elektrisch. De auto moet aan de laadpaal. De woning moet van het gas af. Bedrijven moeten verduurzamen. Warmtepompen moeten erin.
En nu ontdekken we dat het elektriciteitsnet die eigen ambities niet kan bijbenen.
Dat is geen natuurverschijnsel.
Dat is beleid.
En vervolgens krijgen gemeenten de opdracht om de schaarste te verdelen.
Daar wringt het.
Want Emmen wil groeien. De provincie wil groeien. Het Rijk wil groeien.
Maar groei zonder stroom bestaat niet.
Je kunt een prachtige wijk tekenen. Je kunt een bestemmingsplan maken. Je kunt bouwkranen bestellen en feestelijk de eerste paal slaan.
Maar als Enexis zegt: “Sorry, geen capaciteit”, staat die prachtige wijk vooral heel mooi op papier.
En ondertussen hebben we nog een ander probleem.
Wie bepaalt eigenlijk wat belangrijker is?
Een wijk met driehonderd woningen?
Een school?
Een bedrijf dat honderd mensen werk biedt?
Een nieuwe laadvoorziening?
Een ziekenhuis?
Iedereen vindt zijn eigen project natuurlijk belangrijk.
En ineens verandert een technisch probleem in een politieke keuze.
Wie krijgt de stroom en wie moet wachten?
Dat is de vraag die we veel te weinig horen.
Want netcongestie is allang geen probleem meer van alleen de netbeheerder.
Het wordt een probleem van de woningmarkt, de economie en uiteindelijk van de burger.
De overheid zegt tegen jongeren: er moeten meer woningen komen.
Maar tegelijkertijd zegt dezelfde overheid: we weten alleen niet of we ze kunnen aansluiten.
Dat is toch een beetje alsof je tegen iemand zegt:
“Gefeliciteerd, je hebt een nieuw huis.”
“Mooi! Wanneer kan ik erin?”
“Zodra we elektriciteit hebben.”
“Wanneer is dat?”
“Dat weten we nog niet.”
Oei, ik groei…
Maar mijn stekker past niet meer.
Misschien wordt het tijd om niet alleen woningen te plannen, maar eerst eens te zorgen dat de basisinfrastructuur op orde is.
Want een groeiregio zonder voldoende elektriciteit is geen groeiregio.
Dat is gewoon een file.
Alleen staat die file niet op de N34.
Hij staat in de elektriciteitskabel.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.