Een buurthuis, woningen, groen, misschien een steiger aan het water. De toekomst van de oude Nieuwe Veste in Coevorden ziet er op de tekeningen aantrekkelijk uit. De gemeente presenteert drie mogelijke scenario’s, met 60, 89 of maximaal 112 woningen. De eerder genoemde 150 woningen zijn van tafel, althans in de huidige schetsen. Er valt dus iets te kiezen. Maar voordat we ons laten verleiden door fraaie plaatjes en optimistische toekomstbeelden, zou ik graag antwoord krijgen op een paar heel andere vragen. Want wie gaat dit allemaal betalen en is het eigenlijk wel uitvoerbaar?
Het is tegenwoordig kennelijk eenvoudiger om een architect drie mooie schetsen te laten maken dan om vooraf duidelijkheid te geven over de financiële en technische haalbaarheid. Hoeveel gaat de herontwikkeling kosten? Wat kost het om het oude schoolgebouw geschikt te maken voor woningen? Is behoud werkelijk goedkoper dan sloop en nieuwbouw? En wat gebeurt er wanneer tijdens de werkzaamheden blijkt dat er meer moet worden aangepast dan vooraf werd aangenomen? Oude gebouwen hebben de vervelende eigenschap dat ze niet altijd doen wat een architect op papier heeft bedacht.
Dan hebben we nog de milieueisen. Is de bodem onderzocht? Is er gekeken naar mogelijke verontreiniging en asbest? Welke gevolgen hebben de plannen voor bestaande bomen, waterberging en de leefomgeving? En welke maatregelen zijn nodig om het gebouw energiezuinig en geschikt voor bewoning te maken? Het zijn geen bijzaken die we later wel even regelen. Het zijn voorwaarden die invloed hebben op de kosten en op de vraag of een plan überhaupt uitvoerbaar is.
Maar er is nog een probleem dat misschien wel minstens zo belangrijk is: elektriciteit. We willen tegenwoordig woningen die elektrisch worden verwarmd, goed geïsoleerd zijn en voorbereid zijn op elektrisch rijden. Dat klinkt allemaal prachtig, maar daarvoor moet het stroomnet wel voldoende capaciteit hebben. In delen van de gemeente Coevorden speelt netcongestie en uitbreiding van het elektriciteitsnet kost tijd. Of de locatie van de oude Nieuwe Veste precies onder de betreffende beperkingen valt, moet nog worden vastgesteld. Daarom is de vraag gerechtvaardigd of de benodigde aansluitingen tijdig beschikbaar zijn.
Het zou toch merkwaardig zijn wanneer er straks tientallen woningen worden gebouwd, terwijl de aansluiting op het elektriciteitsnet een probleem vormt. Een woning is immers pas een woning wanneer mensen er daadwerkelijk kunnen wonen, met verwarming, verlichting en alle noodzakelijke voorzieningen. Een tekening levert geen elektriciteit en een optimistische planning lost een tekort aan netcapaciteit niet op.
Ook het buurthuis verdient meer aandacht dan een plekje op een architectentekening. Dat er behoefte bestaat aan een ontmoetingsplek is begrijpelijk. Maar wie betaalt de inrichting, het onderhoud en de jaarlijkse exploitatie? Wie beheert het gebouw en wie zorgt ervoor dat het niet na enkele jaren een financiële last wordt waarvoor de gemeente opnieuw de portemonnee moet trekken? Een buurthuis openen is één ding, het jarenlang draaiende houden is iets anders.
En dan de woningen zelf. Het derde scenario biedt ruimte aan maximaal 112 woningen, waaronder luxe appartementen. Maar hoeveel daarvan zijn daadwerkelijk betaalbaar voor starters en gewone huishoudens? Aan woningen tellen alleen heb je weinig wanneer de mensen voor wie ze bedoeld zijn de huur of koopprijs niet kunnen betalen. De gemeente moet niet alleen kijken naar hoeveel woningen er op een terrein passen, maar ook naar wie er straks kan wonen.
Natuurlijk, plannen maken begint met ideeën en schetsen. Daar is niets mis mee. Ook het betrekken van inwoners is een goede zaak. Maar inspraakavonden mogen geen vervanging worden voor een degelijke financiële en technische onderbouwing. Inwoners hebben recht op meer dan een presentatie met mooie plaatjes.
Ik zou daarom willen dat de gemeenteraad vóór een definitieve keuze inzicht krijgt in de totale kosten van alle drie de scenario’s, de verwachte opbrengsten, de noodzakelijke milieuonderzoeken en de haalbaarheid van de nutsvoorzieningen. Ook moet duidelijk worden wie de financiële risico’s draagt wanneer de kosten stijgen of de planning vertraging oploopt.
Want laten we eerlijk zijn: als de rekening uiteindelijk bij de gemeente terechtkomt, betalen we die indirect allemaal. Dan is het niet meer dan redelijk dat de inwoners vooraf weten waar ze aan toe zijn.
De oude Nieuwe Veste verdient een goede toekomst. Een plek waar mensen kunnen wonen, elkaar ontmoeten en zich thuis voelen. Maar die toekomst moet wel op een realistische basis worden gebouwd.
Mijn advies aan de gemeente Coevorden: laat ons niet alleen zien wat er mogelijk is, maar vertel ons vooral wat het kost, welke risico’s eraan kleven en of het allemaal uitvoerbaar is.
Mooie plannen zijn snel gemaakt. De rekening komt meestal pas later.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.