Soms vertelt een gemeente twee verhalen tegelijk. Het ene verhaal gaat over gevaar, agressie en de noodzaak om handhavers beter te beschermen. Het andere verhaal gaat over rust, beheersbaarheid en het ontbreken van een structureel veiligheidsprobleem. In Emmen komen die twee verhalen opvallend dicht bij elkaar.
De gemeenteraad wil opnieuw toestemming krijgen voor de invoering van de korte wapenstok voor boa’s. Een meerderheid van de raad vindt dat de veiligheidssituatie in Emmen daar aanleiding toe geeft. Boa’s werken volgens de raad regelmatig op plekken waar agressie voorkomt: het stationsgebied, het uitgaansgebied, evenementen en bijvoorbeeld Nieuw-Weerdinge. De boodschap is duidelijk: onze mensen op straat moeten zichzelf kunnen verdedigen.
Een begrijpelijk standpunt. Boa’s staan dagelijks tussen inwoners, bezoekers en mensen die soms hun grenzen overschrijden. Agressie tegen mensen met een publieke taak is een serieus probleem. Niemand wil dat een boa met lege handen staat tegenover geweld.
Maar dan komt het tweede verhaal.
Want tegelijkertijd concludeert de gemeente, samen met politie en Openbaar Ministerie, dat het stationsgebied geen structureel verhoogd risico op wapengeweld kent. Het veiligheidsrisicogebied wordt niet verlengd. Preventief fouilleren leverde tijdens honderden controles slechts één boksbeugel op. Andere wapens werden niet gevonden. De problemen rond het station blijken vooral te bestaan uit overlast, zorgproblematiek en incidenten in de openbare ruimte.
Dan ontstaat er een merkwaardige tegenstelling.
Aan de ene kant wordt het stationsgebied gebruikt als argument waarom boa’s meer bevoegdheden en middelen nodig hebben. Aan de andere kant wordt datzelfde gebied beschreven als een plek waar de situatie is verbeterd en waar geen sprake is van een blijvend gevaar met wapens.
Natuurlijk zijn agressie en wapengeweld niet hetzelfde. Een boa kan worden bedreigd of aangevallen zonder dat iemand een mes of ander wapen bij zich heeft. Dat argument is terecht. Maar de vraag blijft: is de korte wapenstok de oplossing voor het probleem dat daadwerkelijk speelt?
Of zijn we inmiddels beland in een politieke krachtmeting?
De gemeenteraad wil laten zien dat zij achter de boa’s staat. Dat is op zichzelf een goede zaak. Handhavers verdienen respect, steun en goede arbeidsomstandigheden. Maar een middel als een wapenstok heeft ook een uitstraling. Het verandert de manier waarop inwoners naar handhaving kijken en het verhoogt de vraag wanneer en hoe zo’n middel wordt gebruikt.
Daarom moet de discussie niet gaan over wie het hardste roept dat hij voor veiligheid is. Veiligheid is geen wedstrijd in daadkracht uitstralen. Het gaat om de vraag welke maatregelen aantoonbaar bijdragen aan een veiligere samenleving.
Opvallend is ook dat burgemeester Eric van Oosterhout zelf de verwachtingen tempert. Hij voert de wens van de raad uit, maar verwacht niet dat de staatssecretaris nu ineens anders zal beslissen. Politiechef en Openbaar Ministerie staan niet achter de aanvraag en vinden de huidige maatregelen voldoende.
Dan blijft de vraag hangen: waarom blijven we deze strijd voeren?
Is het omdat de cijfers aantonen dat de situatie onbeheersbaar is? Of omdat niemand politiek gezien wil toegeven dat een eerder ingenomen standpunt misschien niet de beste oplossing was?
Misschien zit de echte oplossing niet in een wapenstok, maar in voldoende mensen op straat, goede opleiding, samenwerking en zichtbare aanwezigheid. Want uiteindelijk zorgt niet een stuk hout voor veiligheid, maar de manier waarop een gemeente haar openbare ruimte organiseert.
De korte wapenstok dreigt daarmee een symbool te worden. Een symbool van daadkracht, maar misschien ook van een politiek prestigeproject. En juist bij veiligheid moeten we oppassen dat symbolen niet belangrijker worden dan de werkelijkheid.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.