Van World Wide Web naar European Wide Web
We noemen het vooruitgang. Het World Wide Web heeft de wereld binnen handbereik gebracht. We communiceren, bankieren, winkelen, werken en bewaren onze persoonlijke gegevens via internet. Alles is bereikbaar, overal en op ieder moment. Maar er zit ook een keerzijde aan die digitale wereld. We hebben de voordeur van ons digitale huis wagenwijd opengezet, terwijl we niet altijd weten wie er naar binnen loopt.
Onze gegevens staan op servers van bedrijven die vaak buiten Europa zijn gevestigd. Onze communicatie verloopt via platforms waar we zelf nauwelijks zeggenschap over hebben. En ondertussen worden we steeds afhankelijker van technologie waarvan de controle niet in Europese handen ligt.
Daar komt een veiligheidsprobleem bij dat we niet langer kunnen wegwuiven: cyberaanvallen vanuit Rusland.
De waarschuwingen van de Nederlandse veiligheidsdiensten over Russische digitale dreigingen zijn bepaald niet geruststellend. Het gaat niet alleen om het stelen van gegevens, maar ook om sabotage, spionage en het ontregelen van vitale voorzieningen. Denk aan ziekenhuizen, energiebedrijven, drinkwatervoorzieningen, gemeenten en overheidsdiensten.
Wat gebeurt er wanneer een cyberaanval ervoor zorgt dat een ziekenhuis niet meer bij patiëntgegevens kan, een gemeente haar dienstverlening moet stilleggen of betalingsverkeer uitvalt? Dan merken we pas hoe kwetsbaar onze digitale samenleving eigenlijk is.
We investeren miljarden in defensie, kopen tanks, vliegtuigen en ander militair materieel, maar onze digitale verdediging verdient minstens zoveel aandacht. Want een aanval hoeft tegenwoordig niet meer met raketten of tanks te beginnen. Een toetsenbord en toegang tot een kwetsbaar netwerk kunnen soms al voldoende zijn om grote schade aan te richten.
Daarom vraag ik mij af: wanneer gaan we serieus werk maken van een European Wide Web?
Niet een afgesloten Europees internet, want de wereld moet met elkaar verbonden blijven. Maar wel een digitale infrastructuur waarin Europa zelf de regie heeft. Europese datacenters, Europese cloudvoorzieningen, eigen communicatiediensten en vooral Europese controle over onze gevoelige gegevens.
Waarom moeten we voor onze digitale veiligheid afhankelijk blijven van Amerikaanse technologiebedrijven of kwetsbare verbindingen met landen die heel andere belangen hebben dan wij?
Digitale onafhankelijkheid is geen luxe en ook geen protectionisme. Het is een kwestie van veiligheid, zeggenschap en zelfbeschikking.
Europa heeft regels gemaakt voor privacy en gegevensbescherming, maar regels alleen houden geen hackers buiten de deur. Daarvoor zijn investeringen, samenwerking en een gezamenlijke Europese verdediging nodig.
Misschien moeten we eens ophouden met de gedachte dat het internet vanzelf wel veilig blijft. De digitale voordeur staat open, de sleutel ligt niet altijd bij ons en er zijn partijen die maar al te graag naar binnen willen.
Het World Wide Web heeft de wereld verbonden. Nu wordt het tijd dat Europa leert zijn eigen digitale huis te beschermen.
Want wie zijn eigen voordeur niet beheert, moet niet verbaasd zijn wanneer een ander zomaar binnenloopt.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.