Een prikkelarme wachtrij bij Plopsa Indoor Coevorden. Het klinkt eigenlijk zo eenvoudig. Mensen met autisme die niet tegen de drukte, het lawaai en de opeenstapeling van prikkels kunnen, krijgen een alternatief voor de gewone wachtrij. Niets meer en niets minder.
Toch is het inmiddels een zaak geworden waar zelfs een mensenrechteninstituut en een geschillenkamer aan te pas komen. Het College voor de Rechten van de Mens oordeelde vorig jaar dat Plopsa verboden onderscheid maakte door zelfstandige bezoekers met autisme alleen met een verplichte begeleider gebruik te laten maken van de prikkelarme wachtrij. Plopsa kondigde vervolgens aan het beleid per 1 januari 2026 aan te passen. Die datum is inmiddels allang verstreken.
En daar wringt het.
Want natuurlijk moeten mensen met een beperking zo volwaardig mogelijk kunnen deelnemen aan onze samenleving. Daar valt weinig tegenin te brengen. Maar tegelijkertijd ontstaat er een andere vraag waar we het nauwelijks over hebben: waar eindigt een redelijke aanpassing en waar begint een systeem van steeds meer uitzonderingen?
Stel dat Plopsa morgen de prikkelarme wachtrij netjes regelt voor zelfstandig functionerende bezoekers met autisme. Prima. Maar wat gebeurt er daarna?
Staat dan iemand met ADHD op de stoep?
Of iemand met een andere prikkelgevoeligheid?
Iemand met een angststoornis?
Iemand die om een andere medische of psychische reden slecht tegen drukte kan?
En wie bepaalt vervolgens wie wel en wie niet van die speciale regeling gebruik mag maken?
Dat is geen aanval op mensen met autisme. Integendeel. Het is juist een vraag die voortkomt uit de discussie die nu ontstaat. Want als we zeggen dat iedereen gelijk behandeld moet worden, moeten we ook nadenken over de grenzen van al die individuele uitzonderingen.
Plopsa zegt ondertussen dat het werkt aan een aangepast toegankelijkheidsbeleid voor de hele Plopsa Group en dat daarbij veiligheid de absolute prioriteit blijft. Dat klinkt op zichzelf redelijk. Een attractiepark kan nu eenmaal niet uitsluitend vanuit goede bedoelingen werken; er zijn ook veiligheidsvoorschriften, capaciteit en verantwoordelijkheid.
Maar bijna een jaar nadat het College zijn oordeel uitsprak en ruim acht maanden nadat Plopsa zijn eigen invoeringsdatum liet verlopen, blijft de bezoeker ondertussen wachten.
En dat is misschien wel de grootste ironie van deze hele kwestie.
De mensen die juist vanwege hun beperking behoefte hebben aan minder prikkels, worden geconfronteerd met een andere vorm van wachten: wachten op duidelijkheid.
En dus stel ik een simpele vraag.
Als Plopsa deze week de prikkelarme wachtrij invoert, welke organisatie staat er dan volgende week op de stoep met de vraag waarom haar doelgroep diezelfde voorziening niet krijgt?
Misschien is dat geen reden om de prikkelarme wachtrij niet in te voeren. Misschien is het juist een reden om vooraf heel duidelijk vast te leggen waar de grens ligt.
Want toegankelijkheid is belangrijk.
Gelijke behandeling ook.
Maar een samenleving waarin voor iedere uitzondering weer een nieuwe uitzondering moet worden gemaakt, vraagt uiteindelijk om meer dan goede bedoelingen.
Die vraagt om duidelijke regels.
En vooral om de vraag: waar houdt redelijk op?
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.