Nederland staat er financieel en maatschappelijk niet slecht voor, maar voor steeds meer mensen voelt het dagelijks leven anders. Wonen is duur, boodschappen worden duurder, energie en zorg drukken zwaar op het huishoudboekje en voor veel mensen is een betaalbare woning nog altijd moeilijk te vinden.
Tegelijkertijd richt het kabinet een belangrijk deel van zijn aandacht op wat er buiten onze landsgrenzen gebeurt. Internationale veiligheid, Europese samenwerking, defensie, oorlogen en internationale verplichtingen krijgen veel aandacht en kosten veel geld. Dat zijn onderwerpen die je niet simpelweg kunt negeren. Nederland maakt nu eenmaal deel uit van Europa en de NAVO.
Maar daar mag tegenover staan dat een regering ook wordt afgerekend op de problemen die mensen iedere dag in hun eigen omgeving ervaren.
Want wat heb je aan grote internationale ambities als een jongere geen woning kan vinden? Wat heb je aan miljarden voor allerlei nationale en internationale plannen als ouderen zich afvragen of ze hun zorg nog kunnen betalen? En wat heb je aan economische groei op papier wanneer een gezin aan het einde van de maand nauwelijks geld overhoudt?
Daar zit wat mij betreft de discussie.
Een overheid kan niet overal tegelijk de wereld willen verbeteren. Iedere euro kan maar één keer worden uitgegeven. Iedere ambtenaar kan maar één dossier tegelijk behandelen. En iedere politieke keuze betekent automatisch dat een andere keuze minder geld, aandacht of capaciteit krijgt.
Daarom zou ik graag zien dat Den Haag eerst eens helder antwoord geeft op een eenvoudige vraag: wat moet er gebeuren om Nederland voor de eigen inwoners betaalbaar, leefbaar en bestuurbaar te houden?
Dat betekent niet dat Nederland zich moet afsluiten voor de wereld. Wel dat de Nederlandse overheid haar prioriteiten duidelijk maakt. De problemen in eigen land verdwijnen namelijk niet doordat we steeds grotere internationale ambities formuleren.
De burger heeft geen behoefte aan mooie woorden over brede welvaart als hij ondertussen iedere maand moet puzzelen om de rekening betaald te krijgen.
Misschien moeten we daarom terug naar een ouderwets uitgangspunt: eerst thuis de boel op orde, daarna kijken wat je daarbuiten nog kunt betekenen.
Want een land dat zijn eigen problemen niet meer kan oplossen, moet oppassen dat het niet de pretentie krijgt dat het ondertussen wel de problemen van de wereld kan oplossen.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.