Nederland heeft een mestprobleem. Een stikstofprobleem. Een waterkwaliteitsprobleem. En vooral een gigantisch bestuursprobleem. Maar in Den Haag noemen ze dat tegenwoordig “zorgvuldige afstemming”.
Landbouwminister Jaimi van Essen stelt het nieuwe mestbeleid opnieuw een halfjaar uit. Officieel omdat het beter moet aansluiten op de stikstofplannen. Natuurlijk. Alles moet tegenwoordig “integraal”, “in samenhang” en “zorgvuldig”. Dat zijn Haagse stopwoorden voor: we durven het besluit nog niet te nemen.
Ondertussen blijft Nederland gewoon doorgaan met wat al jaren gebeurt: normen overschrijden, Europese afspraken traineren en vervolgens verbaasd kijken als Brussel weer dreigt met maatregelen.
De waarheid is veel eenvoudiger dan alle beleidsstukken doen vermoeden. Den Haag zit muurvast tussen drie angsten:
- boze boeren;
- Brusselse sancties;
- en de kiezer.
Dus gebeurt er precies wat altijd gebeurt: uitstel.
Het ironische is dat iedereen inmiddels weet dat het huidige systeem vastloopt. Boeren weten het. Provincies weten het. Waterschappen weten het. Brussel weet het. Alleen in Den Haag doet men nog alsof nóg een overlegtafel, nóg een transitiefonds en nóg een halfjaar tijd ineens wonderen gaan verrichten.
En ondertussen blijft de gewone boer in onzekerheid hangen. Die weet nog steeds niet:
- welke regels straks gelden;
- hoeveel dieren hij mag houden;
- of investeren nog zin heeft;
- of hij over vijf jaar überhaupt nog welkom is in dit land.
Dat is misschien nog wel het meest wrange van alles. Jarenlang heeft de politiek boeren eerst aangespoord om groter, efficiënter en productiever te worden. Meer export, meer schaalvergroting, meer productie. Nederland moest landbouwkampioen van Europa zijn. Maar nu de gevolgen zichtbaar worden in waterkwaliteit, natuur en stikstof, doet dezelfde politiek alsof de sector spontaan ontspoord is.
En dus krijgen boeren opnieuw het bekende Haagse recept:
wachten.
Wachten op nieuwe plannen.
Wachten op nieuwe normen.
Wachten op nieuwe uitzonderingen.
Wachten op Brussel.
Wachten op verkiezingen.
Wachten op een kabinet dat eindelijk eens durft te regeren in plaats van managen.
Want daar draait dit werkelijk om: niemand in Den Haag wil de politieke prijs betalen van echte keuzes.
Dus schuift men dossiers vooruit, plakt men beleid aan elkaar en verkoopt men stilstand als “zorgvuldigheid”. Maar problemen verdwijnen niet doordat ministers de kalender aanpassen.
Mest verdwijnt niet door uitstel.
Stikstof daalt niet door persconferenties.
Water wordt niet schoner van Haagse woordenbrij.
Maar één ding groeit in Nederland nog altijd uitstekend:
de bestuurlijke mesthoop in Den Haag.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.