Vanavond schuiven bewoners van Schoonebeek weer aan tafel met de NAM. Dit keer heet het geen Ontzorgtafel meer, maar Eulietaofel. Een nieuwe naam, een nieuwe voorzitter en opnieuw de belofte dat inwoners worden meegenomen in de plannen rond de oliewinning en afvalwaterinjectie.
Maar de vraag die boven de avond hangt is veel eenvoudiger: waarom zouden inwoners de NAM nog vertrouwen?
De geschiedenis van de Nederlandse Aardolie Maatschappij is namelijk niet bepaald een reclamefolder voor betrouwbaarheid. In Groningen werd jarenlang gemeld dat de risico’s beperkt waren, terwijl huizen scheurden en bewoners met onzekerheid achterbleven. Ook in Drenthe voelen veel mensen zich al jaren niet serieus genomen. Procedures, vergunningen en technische rapporten lijken vaak belangrijker dan de zorgen van inwoners zelf.
In Schoonebeek leeft daarom sterk het gevoel dat inspraak vooral mag zolang het de plannen niet in de weg zit. Dat wantrouwen komt niet uit de lucht vallen. Bij de eerdere Ontzorgtafel mochten alternatieven voor afvalwaterinjectie nauwelijks besproken worden. Dan ontstaat al snel het idee dat bewoners mogen praten, maar niet meebeslissen.
En precies daar wringt het opnieuw. Want wat is de Eulietaofel eigenlijk? Een onafhankelijk platform voor echte invloed? Of vooral een nette manier om draagvlak te organiseren voor besluiten die allang genomen zijn?
De NAM zegt te willen luisteren. Maar luisteren is iets anders dan handelen. Vertrouwen ontstaat niet door koffie, vergaderingen en mooie presentaties in een dorpskerk. Vertrouwen ontstaat pas wanneer een bedrijf bereid is grenzen te accepteren, kritische geluiden serieus te nemen en desnoods plannen aan te passen.
Veel inwoners zijn die fase inmiddels voorbij. Zij horen vooral opnieuw dezelfde woorden die al jaren klinken: transparantie, samenwerking, betrokkenheid. Mooie woorden, maar de bodem onder Schoonebeek zit daar niet minder vol afvalwater door.
Misschien wordt de Eulietaofel een succes. Misschien ontstaat er echt een open gesprek. Maar zolang de NAM vooral bekendstaat om juridische procedures, omstreden injectieplannen en een geschiedenis van beschadigd vertrouwen, blijft één conclusie overeind:
vertrouwen vraag je niet, dat verdien je.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.