Het centrum van Coevorden wordt opgeknapt. Strakker, groener, minder parkeerplaatsen, meer beleving. Het klinkt als een brochuretekst waar je zo een lintje bij wilt doorknippen. Maar ergens tussen de klinkers, de bloembakken en de nieuwe looproutes is iets essentieels vergeten: waar moeten mensen eigenlijk naar de wc?
Want laten we eerlijk zijn: een stad zonder openbare toiletten is geen gastvrije stad. Het is een decor. Mooi om naar te kijken, maar onpraktisch zodra je er echt moet zijn.
In plaats van die verantwoordelijkheid zelf te nemen, leunt Coevorden op een merkwaardige oplossing: de winkelier. Die mag zijn toilet openstellen voor publiek. Die mag de sleutel beheren, de drempel verlagen, de vraag beantwoorden. En ja, die mag ook de rommel opruimen.
Alsof dat vanzelfsprekend is.
Alsof het runnen van een winkel niet al genoeg vraagt. Alsof elke ondernemer zit te wachten op passanten die niet komen om iets te kopen, maar om iets achter te laten.
En ondertussen? Ondertussen blijft een grote groep mensen gewoon thuis. Mensen met darmklachten. Ouderen. Zwangeren. Mensen die simpelweg geen risico willen nemen. Eén op de drie, zo blijkt uit onderzoek. Geen kleine groep dus, maar een stille meerderheid die zich aanpast aan een tekort dat allang opgelost had moeten zijn.
Het probleem zit niet alleen in het gebrek aan toiletten. Het zit in de afhankelijkheid. In het moeten vragen. In de blik van een medewerker. In de twijfel of het wel mag. Dat is geen voorziening, dat is een gunst. En een stad die afhankelijk is van gunsten, is niet inclusief.
Apps zoals HogeNood worden gepresenteerd als oplossing. Maar een stip op een kaart is geen deur die vanzelf opengaat. Het verandert niets aan de schaamte, niets aan de drempel, niets aan het feit dat je nog steeds iemand moet aanspreken.
De kernvraag is simpel: van wie is dit probleem?
Als de gemeente het centrum herinricht, als er keuzes worden gemaakt over ruimte, mobiliteit en verblijfskwaliteit, dan hoort daar ook een basisvoorziening bij. Net als verlichting. Net als afvalbakken. Net als bankjes.
Een openbaar toilet is geen luxe. Het is infrastructuur.
Dus stop met doorschuiven. Stop met hopen dat ondernemers het wel oplossen. Stop met beleid dat op papier klopt maar in de praktijk faalt.
Zet er gewoon een neer. Of liever: meerdere. Goed onderhouden, duidelijk aangegeven, toegankelijk voor iedereen. Zonder sleutel. Zonder vraag. Zonder schaamte.
Want een stad die je niet kunt gebruiken, hoe mooi die ook is, blijft uiteindelijk leeg.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.