Er zijn van die dagen waarop je je afvraagt of Nederland nog een serieus land is, of dat we langzaam zijn veranderd in een slecht geschreven klucht waarin de burger altijd de rekening betaalt.
Neem de aardbevingsschade.
Een rechter zegt dat een deskundige niet als onafhankelijk kan worden beschouwd. Niet omdat hij zijn diploma bij een pak cornflakes heeft gekregen, maar omdat zijn financiële belangen en zijn positie binnen het schadebureau onvoldoende duidelijk zijn en hij die positie bovendien niet in zijn onafhankelijkheidsverklaring had vermeld.
Je zou dan denken: oei. Even pas op de plaats. Onderzoeken. Dossiers bekijken. Misschien zelfs een onafhankelijke deskundige inschakelen.
Maar nee.
Het IMG zegt eigenlijk: niets aan de hand. Wij vertrouwen onze deskundigen.
Kijk, dat is geruststellend. Een instantie die zichzelf controleert en vervolgens concludeert dat ze zichzelf goed heeft gecontroleerd. Daar kunnen we wat mee.
De rechter zegt: onafhankelijkheid kan hier niet worden vastgesteld.
Het IMG zegt: wij zien geen reden om aan de onafhankelijkheid te twijfelen.
Dat doet denken aan de man die zijn eigen APK uitvoert en na afloop zegt: “Prima auto. Geen enkel probleem geconstateerd.”
En dan hebben we nog de minister.
Die zegt niet: “Dit is ernstig en ik wil weten hoeveel gedupeerden hierdoor mogelijk zijn geraakt.”
Nee, de minister gaat zich eerst nader laten informeren.
Natuurlijk.
Want stel je voor dat een minister onmiddellijk iets zou vinden van een rechterlijke uitspraak. Dat zou bijna daadkrachtig lijken.
Dus eerst even informeren. Dan waarschijnlijk overleg. Daarna een onderzoek. Vervolgens een commissie. Die commissie heeft uiteraard weer deskundigen nodig. Die deskundigen moeten onafhankelijk zijn. Daarvoor komt een formulier. Op dat formulier staat een vakje waarin ze moeten verklaren dat ze onafhankelijk zijn.
En dan zijn we weer precies waar we begonnen.
Je kunt er bijna om lachen.
Bijna.
Want ergens onder deze bestuurlijke slapstick zitten mensen die al jaren proberen hun schade vergoed te krijgen. Mensen bij wie muren scheuren, huizen verzakken en vertrouwen in de overheid nog sneller afbrokkelt dan het metselwerk.
En juist dat vertrouwen krijgt nu opnieuw een flinke tik.
Want als een rechter zegt dat onafhankelijkheid bij een deskundige niet kan worden vastgesteld, zou je toch verwachten dat iemand bovenin de bestuurlijke kerstboom zegt: “Wacht eens even. Hoe zit dit eigenlijk met al die andere dossiers?”
Hoeveel rapporten zijn er?
Hoeveel daarvan zijn gemaakt door deskundigen met een zakelijke positie binnen de bureaus?
Hoeveel gedupeerden hebben op basis daarvan nul, weinig of minder schadevergoeding gekregen?
En misschien wel de belangrijkste vraag: wie gaat dat controleren?
Het antwoord lijkt voorlopig te zijn: dezelfde organisatie die zegt dat er niets gecontroleerd hoeft te worden.
Welkom in Nederland.
Het land waar we onafhankelijkheid zo belangrijk vinden dat we er een formulier voor hebben.
Het land waar transparantie betekent dat je vooral moet geloven dat alles transparant is.
Het land waar een rechter iets ongemakkelijks kan constateren, waarna een instantie zegt dat ze zich er eigenlijk niet zo druk over maakt.
En waar een minister vervolgens zegt dat hij zich eerst nog even laat informeren.
Je kunt er inderdaad om lachen.
Maar eigenlijk is het om te janken.
Want uiteindelijk gaat dit helemaal niet over één deskundige, één schadebureau of één rapport.
Het gaat over iets veel belangrijkers: de vraag of een burger erop mag vertrouwen dat een overheid die over zijn schadevergoeding beslist, werkelijk alles doet om belangenverstrengeling uit te sluiten.
Dat vertrouwen krijg je niet terug met een verklaring op papier.
Dat krijg je alleen terug door openheid, controle en onafhankelijke beoordeling.
En misschien moeten we daarom maar een nieuw Nederlands formulier invoeren.
FORMULIER VERTROUWEN 2026
☐ De overheid heeft gelijk.
☐ De deskundige is onafhankelijk.
☐ Het schadebureau is onafhankelijk.
☐ Het onderzoek is onafhankelijk.
☐ De controle is onafhankelijk.
☐ Wij hebben geen belangenconflict kunnen vinden.
☐ U moet ons gewoon geloven.
Handtekening burger: __________________
Kleine lettertjes onderaan:
Bij twijfel wordt verwezen naar een eerdere verklaring waarin staat dat alles goed geregeld is.
En daarmee kunnen we dan weer rustig slapen.
Tenminste…
als de scheuren in het plafond niet te groot zijn.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.