Coevorden steekt de lont aan, maar wie houdt de brandblusser vast?

Het vuurwerkverbod was bedoeld om de jaarwisseling veiliger en beter beheersbaar te maken. Coevorden kiest er echter bewust voor om georganiseerd vuurwerk onder voorwaarden toch mogelijk te maken. Verenigingen en stichtingen kunnen een ontheffing aanvragen en de gemeente wil bovendien een subsidieregeling openen voor de kosten van zo’n gezamenlijk vuurwerkmoment.

Dat is een bestuurlijke keuze. En bij een bestuurlijke keuze hoort verantwoordelijkheid.
De burgemeester bepaalt of een locatie geschikt is, beoordeelt de risico’s en beslist over de ontheffing. De gemeente stelt voorwaarden, controleert en houdt toezicht. Daarmee is het te gemakkelijk om te zeggen: de vereniging organiseert het, dus de vereniging draagt het risico.

Natuurlijk heeft de organisator een belangrijke eigen verantwoordelijkheid. Maar Coevorden maakt dit evenement wel degelijk mogelijk. Daarom zou vooraf volstrekt duidelijk moeten zijn hoe de risico’s zijn afgedekt, en juist dat roept vragen op. Waarom heeft Coevorden in de beleidsregel geen algemene verplichting opgenomen voor een aansprakelijkheidsverzekering? De landelijke regelgeving biedt die mogelijkheid nadrukkelijk. Als een kleine dorpsvereniging een vuurwerk organiseert en er ontstaat vervolgens voor honderdduizenden euro’s schade, is het niet voldoende om achteraf vast te stellen dat de vereniging verantwoordelijk was. Dan moet er ook een partij zijn die die verantwoordelijkheid financieel kan dragen.

Daarom zou de gemeente vooraf duidelijk moeten maken welke verzekering zij verlangt en welke financiële dekking minimaal noodzakelijk is. Maar het gaat niet alleen om aansprakelijkheid. De gemeente beroept zichzelf op de beschikbare capaciteit voor toezicht en handhaving om het aantal ontheffingen te beperken. Dat roept een eenvoudige vraag op: welke gemeentelijke capaciteit wordt daadwerkelijk ingezet en wat kost dat?

Daarbij komt de aangekondigde subsidie. Als Coevorden een deel van de organisatiekosten betaalt, moet ook duidelijk zijn hoeveel gemeenschapsgeld hiermee gemoeid is en welke voorwaarden daaraan worden verbonden, en dan is er de locatie.
De organisator draagt zelf een locatie aan, maar de burgemeester moet beoordelen of die geschikt is. Dat betekent dat Coevorden een verantwoordelijkheid neemt bij de vraag of een vuurwerkactiviteit op die plek verantwoord kan plaatsvinden. Die beoordeling moet daarom controleerbaar en goed onderbouwd zijn.

Ik vind het eigenlijk heel eenvoudig. Als Coevorden ervoor kiest om centraal vuurwerk mogelijk te maken, dan moet het gemeentebestuur vooraf antwoord kunnen geven op vier vragen: Wie draagt het risico? Hoe is dat risico verzekerd? Wat kost deze regeling de gemeenschap?  Waarop baseert de burgemeester de conclusie dat een locatie veilig genoeg is?

Dat zijn geen lastige vragen. Het zijn de basisvoorwaarden voor behoorlijk bestuur wanneer je een activiteit met bekende veiligheidsrisico’s toestaat. Want als alles goed gaat, zal niemand zich druk maken over aansprakelijkheid, verzekeringen of gemeentelijke kosten. Dan staan we met z’n allen naar de lichtjes in de lucht te kijken.

Maar als het fout gaat, verdwijnen de mooie woorden als “veilig”, “beheersbaar” en “gecoördineerd” snel naar de achtergrond. Dan blijven de schade, de slachtoffers en de rekening over. Coevorden heeft ervoor gekozen de lont aan te steken. Dan mag de inwoner ook weten wie de brandblusser vasthoudt.