Er was een tijd dat politici het woord vrede nog durfden te gebruiken. Tegenwoordig spreken ze liever over defensiebudgetten, veiligheidsarchitectuur en strategische autonomie. Dat klinkt een stuk chiquer dan wat het eigenlijk is: een nieuwe wapenwedloop.
En zoals altijd komt de rekening bij dezelfde mensen terecht.
De burger met de kleine beurs ziet het elke maand opnieuw. De boodschappen zijn duurder, de energierekening kruipt omhoog, de zorgpremie stijgt weer en ondertussen vindt de Belastingdienst telkens nieuwe manieren om een paar tientjes extra uit de portemonnee te halen.
Maar maak u geen zorgen, zegt Den Haag. Dat geld is nodig voor uw veiligheid.
Veiligheid is tegenwoordig een wonderlijk begrip geworden. Het betekent dat er miljarden naar tanks, raketten en militaire industrie gaan, terwijl steeds meer mensen moeite hebben om de weekboodschappen te betalen. De geopolitiek heeft een prijs, en die prijs staat niet op de balans van regeringen, maar op de bankrekening van gewone mensen.
Alsof dat nog niet genoeg is, zorgen spanningen in het Midden-Oosten ervoor dat energie en transport weer duurder worden. En wanneer energie duurder wordt, wordt alles duurder. Brood, benzine, huur, een simpel kopje koffie op een terras.
Inflatie noemen economen dat. Voor veel huishoudens voelt het meer als langzaam financieel verdrinken.
Politici reageren zoals ze altijd reageren: met woorden. Mooie woorden. Grote woorden. Woorden als duurzaam, solidariteit en weerbaarheid. Woorden die vooral bedoeld lijken om te voorkomen dat iemand de simpele vraag stelt:
Wie betaalt dit allemaal?
Het antwoord is niet moeilijk. Niet de mensen met vermogen, niet de multinationals en al helemaal niet de wapenindustrie. Die draait juist op volle toeren.
Nee, de rekening ligt weer bij de mensen die elke maand moeten kijken of hun salaris nog tot het einde van de maand reikt.
Geschiedenis leert dat samenlevingen een hoop kunnen verdragen. Stijgende prijzen, hogere belastingen, politieke beloftes die verdampen zodra de verkiezingsposters zijn opgeruimd.
Maar er is altijd een grens. Het moment waarop mensen zich realiseren dat ze niet alleen armer worden, maar ook niet meer serieus genomen.
En dat moment, zo lijkt het soms, komt elke maand een stukje dichterbij.
Ontdek meer van Jan Veenstra
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.